Gdańsk, jako stolica województwa pomorskiego, wyróżnia się na tle innych polskich miast. Jego unikalny charakter wynika z wpływów licznych kultur, które współistniały tutaj przez ponad tysiąc lat. To właśnie w Gdańsku wybuchła II wojna światowa, a także doszło do upadku komunizmu w Polsce.
Miasto odgrywało kluczową rolę jako jeden z najważniejszych węzłów transportowych w Polsce, co miało znaczący wpływ na jego architekturę, kulturę i rozwój gospodarczy.
Krótko mówiąc, Gdańsk ma wiele do zaoferowania, a w wybrane dni tygodnia niektóre muzea umożliwiają bezpłatne zwiedzanie.
Muzeum Bursztynu
Muzeum Bursztynu w Gdańsku, będące oddziałem Muzeum Gdańska, mieści się w zabytkowym Wielkim Młynie przy ulicy Wielkie Młyny 16. Wielki Młyn, wzniesiony około 1350 roku przez Krzyżaków, jest największym średniowiecznym młynem w Europie, co dodaje wyjątkowego charakteru temu miejscu.
Ekspozycja muzeum obejmuje ponad 1000 eksponatów, prezentujących bursztyn w różnych aspektach – od naturalnych bryłek z inkluzjami sprzed 40 milionów lat, przez zabytkowe i współczesne dzieła sztuki, po nowoczesne projekty artystów. Wśród najcenniejszych eksponatów znajduje się jedyna w Polsce inkluzja jaszczurki, odkryta w latach 90. XX wieku na plaży w Stogach, oraz bursztynowe szachy z końca XVII wieku, które przetrwały w komplecie do naszych czasów.
Muzeum oferuje również interaktywne i multimedialne prezentacje, które przybliżają proces powstawania bursztynu, jego właściwości oraz znaczenie w kulturze i historii. Dzięki nowoczesnej aranżacji, zwiedzający mogą lepiej zrozumieć, jak cenny i wszechstronny jest bursztyn, zwany „bałtyckim złotem”.
Muzeum jest dostępne bezpłatnie w poniedziałki od 10:00 do 18:00.
Ratusz Głównego Miasta
Ratusz Głównego Miasta w Gdańsku to imponująca gotycko-renesansowa budowla, usytuowana na styku ulic Długiej i Długiego Targu, górująca nad Drogą Królewską.
Jego początki sięgają XIV wieku, kiedy to rozpoczęto budowę jednopiętrowego budynku pełniącego głównie funkcje sądownicze. W kolejnych stuleciach ratusz był wielokrotnie rozbudowywany i przebudowywany, zwłaszcza po pożarze w 1556 roku, kiedy to nadano mu renesansowy charakter.
Wnętrza ratusza kryją wiele zabytkowych sal, z których najbardziej znana jest Sala Czerwona (Letnia) – uważana za jedną z najpiękniejszych sal renesansowych w Europie Północnej. Jej bogate zdobienia, malowidła i ornamentyka zachwycają zwiedzających.
Na uwagę zasługuje również Wielka Sala Wety (Sala Biała), która w przeszłości służyła jako miejsce obrad sądu miejskiego. Obie sale zdobią dzieła mistrzów złotego wieku sztuki gdańskiej, takich jak Izaak van den Blocke czy Hans Vredeman de Vries.
Dla miłośników panoram miejskich ratusz oferuje punkt widokowy na wieży o wysokości 80 metrów, z którego rozpościera się wspaniały widok na Gdańsk. Taras widokowy jest czynny od początku maja do końca września, jednak w przypadku niesprzyjających warunków atmosferycznych może być zamknięty.
Obecnie w ratuszu mieści się Muzeum Gdańska, które prezentuje bogatą historię miasta oraz organizuje liczne wystawy czasowe i wydarzenia kulturalne.
Bezpłatne zwiedzanie ratusza jest możliwe w poniedziałki w godzinach 10:00–16:00.
Dwór Artusa
Dwór Artusa w Gdańsku, usytuowany przy Długim Targu 43/44, to jeden z najważniejszych zabytków miasta, który obecnie pełni rolę muzeum.
Nazwa Dworu Artusa nawiązuje do legendy o królu Arturze, symbolu rycerskości i odwagi. Pierwsze wzmianki o gdańskim Dworze Artusa pochodzą z 1350 roku, kiedy to został założony jako miejsce spotkań elity miejskiej, głównie bogatych kupców i patrycjuszy. Budynek był siedzibą kilku bractw, takich jak ławy św. Rajnolda, św. Jerzego czy Trzech Króli. W latach 1476–1481, po pożarze, został odbudowany w stylu gotyckim, a w latach 1616–1617 fasada została przekształcona w stylu manieryzmu niderlandzkiego przez Abrahama van den Blocke.
Wnętrze Dworu Artusa składa się z jednej obszernej sali w stylu gotyckim, której ściany pokrywają piękne boazerie i fryzy o tematyce mitologicznej i historycznej. Wśród licznych dzieł sztuki na szczególną uwagę zasługuje największy w Europie piec kaflowy, mierzący ponad 10 metrów wysokości i składający się z 525 bogato zdobionych kafli.
Pod sklepieniem zawieszone są historyczne modele okrętów, związane z morską historią Gdańska. Ekspozycja obejmuje również liczne obrazy i rzeźby, w tym dzieła z XVI wieku oraz odtworzone po II wojnie światowej.
Za wstęp do muzeum nie trzeba płacić w poniedziałki, w godzinach 10:00–16:00.
Dom Uphagena
Dom Uphagena, zlokalizowany przy ulicy Długiej 12 w Gdańsku, jest unikalnym przykładem XVIII-wiecznej kamienicy mieszczańskiej dostępnej do zwiedzania w Polsce. Zakupiony w 1775 roku przez Johanna Uphagena, zamożnego kupca i miłośnika sztuki, budynek został gruntownie przebudowany i dostosowany do potrzeb nowego właściciela.
Wnętrza kamienicy odzwierciedlają życie codzienne bogatego gdańskiego mieszczanina z końca XVIII wieku. Zwiedzający mogą podziwiać elegancki salon, dużą i małą jadalnię, pokój muzyczny oraz pomieszczenia gospodarcze na parterze, takie jak kuchnia. Dzięki testamentowi Uphagena, który zabronił spadkobiercom wprowadzania zmian w wystroju domu, wnętrza zachowały swój oryginalny charakter przez kolejne stulecia.
Dom Uphagena został udostępniony publiczności jako muzeum wnętrz mieszczańskich w 1911 roku, stając się jednym z nielicznych tego typu obiektów w Europie. Mimo zniszczeń podczas II wojny światowej, kamienica została pieczołowicie odbudowana i ponownie otwarta dla zwiedzających w 1998 roku.
Bezpłatne zwiedzanie jest dostępne w poniedziałki od 10:00 do 16:00.
Muzeum Poczty Polskiej
Muzeum Poczty Polskiej w Gdańsku to miejsce upamiętniające bohaterską obronę budynku Poczty Polskiej 1 września 1939 roku, która była jednym z pierwszych aktów oporu przeciwko niemieckiemu najeźdźcy podczas II wojny światowej.
W muzeum zgromadzono liczne dokumenty, fotografie oraz przedmioty związane z działalnością Poczty Polskiej w Wolnym Mieście Gdańsku w latach 1920–1939. Ekspozycja przybliża codzienne życie pracowników poczty, ich rolę w społeczności oraz dramatyczne wydarzenia związane z obroną urzędu.
Odwiedzający mogą zobaczyć m.in. repliki mundurów pocztowców, oryginalne wyposażenie urzędu pocztowego, a także pamiątki osobiste obrońców. Muzeum pełni również funkcję edukacyjną, ukazując znaczenie Poczty Polskiej w kształtowaniu polskiej tożsamości narodowej w Gdańsku.
Muzeum Poczty Polskiej mieści się przy placu Obrońców Poczty Polskiej 1/2. Bezpłatne zwiedzanie jest możliwe w poniedziałki w godzinach 10:00–16:00.
fot. Henryk Bielamowicz/wikipedia.org