У Польшчы сістэма аховы здароўя базуецца на дзяржаўным медыцынскім страхаванні, якое абслугоўвае Нацыянальны фонд здароўя (NFZ). Кожны, хто плаціць унёскі на ахову здароўя – як грамадзяне Польшчы, так і замежнікі, якія законна знаходзяцца ў краіне – мае права на бясплатнае медыцынскае абслугоўванне.
Асобы, якія працуюць па працоўным дагаворы або дамове падрада, не павінны самастойна аплачваць унёскі, бо гэта робіць за іх працадаўца. Прадпрымальнікі, у сваю чаргу, абавязаны самастойна рэгуляваць унёскі. Страхаваныя асобы таксама могуць уключыць у медыцынскае страхаванне блізкіх членаў сям’і, такіх як муж або жонка, а таксама дзяцей – да 18 гадоў, а калі яны вучацца, да 26 гадоў. У выпадку дзяцей з інваліднасцю ўзроставыя абмежаванні не дзейнічаюць – іх можна застрахаваць бясконца. Важна, што дабаўленне членаў сям’і да страхоўкі не ўплывае на памер аплачаных унёскаў.
Для асоб, якія не падлягаюць абавязковаму медыцынскаму страхаванню, NFZ прадугледжвае магчымасць добраахвотнага ўступлення ў сістэму. Для гэтага неабходна падаць заяву – онлайн праз платформу PUE ZUS, адправіць поштай або асабіста падаць у аддзяленне ZUS. Формуляр ZUS ZZA запаўняецца для добраахвотнага медыцынскага страхавання, у той час як ZUS ZUA ахоплівае таксама іншыя сацыяльныя унёскі. Да заявы трэба прыкласці адпаведныя дакументы, такія як пашпарт, дакумент, які пацвярджае права на знаходжанне ў Польшчы, акт аб шлюбе або даведку, якая пацвярджае навучанне дзіцяці. Усе дакументы на замежных мовах павінны быць перакладзены прысяжным перакладчыкам на польскую мову. Памер унёску за добраахвотнае медыцынскае страхаванне складае 9% ад усталяванай базы, якая звычайна адпавядае сярэдняй заработнай плаце ў сектары прадпрыемстваў. Для некаторых груп, такіх як студэнты або валанцёры, прадугледжаны ніжэйшыя базы для разліку ўнёскаў.
Калі хто-небудзь вырашыць адмовіцца ад добраахвотнага медыцынскага страхавання, ён можа разарваць дагавор, падаўшы заяву з указаннямі даты спынення і пацвярджэннем адсутнасці запазычанасці па плацяжах. Таксама варта памятаць, што адсутнасць аплаты ўнёскаў на працягу месяца аўтаматычна вядзе да разарвання дагавора, але запазычанасць усё адно трэба будзе пагасіць.
Перелік паслуг, якія пакрываюцца NFZ, вельмі шырокі і ўключае, сярод іншага, візіты да ўрачоў агульнай практыкі і спецыялістаў, дыягнастычныя даследаванні, шпіталізацыю, неадкладную дапамогу, кампенсацыю выдаткаў на лекі, рэабілітацыю, псіхіятрычную дапамогу, вядзенне цяжарнасці і роды, прафілактычныя праграмы, стаматалогію і дапамогу людзям з інваліднасцю. Да стаматолага і гінеколага можна звяртацца без накіравання, а для іншых спецыялістаў патрэбна накіраванне ад урача агульнай практыкі.
Пасля аплаты ўнёску страхоўка ўступае ў сілу з першага дня наступнага месяца. Страхаваны можа тады зарэгістравацца ў абранай паліклініцы і паказаць урача агульнай практыкі, медсястру і акушэрку. У выпадку адсутнасці ўрача агульнай практыкі пацыента прыме іншы спецыяліст у той самай паліклініцы. Змена ўрача, медсестры або акушэркі магчыма двайчы ў год без дадатковых выдаткаў, кожная наступная змена абумоўлена аплатай 80 злотых, калі толькі змена не выклікана, напрыклад, пераездам або іншымі аб’ектыўнымі абставінамі.