Кампанія (spółka) — гэта арганізацыйная форма вядзення прадпрымальніцкай дзейнасці, у рамках якой мінімум дзве асобы (фізічныя ці юрыдычныя) аб’ядноўваюць свае рэсурсы для дасягнення агульнай эканамічнай мэты.
У польскай прававой сістэме кампаніі падзяляюцца на асабістыя (spółki osobowe) і капітальныя (spółki kapitałowe), якія адрозніваюцца структурай, адказнасцю ўдзельнікаў і спосабам функцыянавання.
Асабістыя кампаніі
Асабістыя кампаніі характарызуюцца актыўным удзелам удзельнікаў у дзейнасці кампаніі і іх неабмежаванай адказнасцю за абавязацельствы. Да гэтай катэгорыі адносяцца:
- Поўнае таварыства (spółka jawna, sp.j.) – базавая форма асабістай кампаніі, дзе ўсе ўдзельнікі нясуць салідарную адказнасць за абавязацельствы кампаніі ўсёй сваёй маёмасцю.
- Партнёрскае таварыства (spółka partnerska, sp.p.) – прызначана для асоб, якія займаюцца свабоднымі прафесіямі, такімі як лекары ці юрысты. Удзельнікі нясуць адказнасць толькі за сваю прафесійную дзейнасць і не адказваюць за памылкі іншых партнёраў.
- Камандытнае таварыства (spółka komandytowa, sp.k.) – уключае камплементарыяў, якія нясуць неабмежаваную адказнасць за абавязацельствы, і камандзітараў, чыя адказнасць абмяжоўваецца памерам іх укладу.
- Камандытна-акцыянернае таварыства (spółka komandytowo-akcyjna, S.K.A.) – спалучае рысы камандытнага таварыства і акцыянернай кампаніі. Камплементарыі кіруюць кампаніяй і нясуць неабмежаваную адказнасць, а акцыянеры адказваюць толькі ў межах сваіх укладаў.
Капітальныя кампаніі
Капітальныя кампаніі грунтуюцца на капітале, унесеным удзельнікамі, а іх адказнасць абмяжоўваецца памерам укладаў. Да гэтай групы адносяцца:
- Таварыства з абмежаванай адказнасцю (spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Sp. z o.o.) – самая папулярная форма вядзення бізнесу ў Польшчы. Удзельнікі не нясуць асабістай адказнасці за абавязацельствы кампаніі, мінімальны статутны капітал складае 5 000 злотых.
- Простая акцыянерная кампанія (prosta spółka akcyjna, P.S.A.) – уведзеная ў 2021 годзе як гнуткая форма капітальнай кампаніі, якая спалучае рысы Sp. z o.o. і акцыянернай кампаніі. Мінімальны статутны капітал – 1 злоты, арганізацыйная структура спрошчаная.
- Акцыянернае таварыства (spółka akcyjna, S.A.) – прызначана для буйных камерцыйных праектаў, якія часта катуюцца на біржы. Мінімальны статутны капітал складае 100 000 злотых, акцыянеры не нясуць асабістай адказнасці за абавязацельствы кампаніі.
Выбар формы кампаніі залежыць ад многіх фактараў, такіх як маштаб дзейнасці, колькасць удзельнікаў, узровень рызыкі ці неабходнасць прыцягнення капіталу. Кожная форма мае свае перавагі і недахопы, таму перад прыняццем рашэння рэкамендуецца пракансультавацца з юрыстам ці падатковым кансультантам.