Polska zdecydowała się wydłużyć okres tymczasowej ochrony dla uchodźców z Ukrainy do 2026 roku, wprowadzając jednocześnie bardziej rygorystyczne zasady dotyczące przyznawania świadczenia 800+.
W piątek Sejm przyjął nowelizacje kilku ustaw związanych z pomocą socjalną dla cudzoziemców oraz wsparciem obywateli Ukrainy uciekających przed wojną. Za przyjęciem nowych regulacji opowiedziało się 227 posłów, 194 było przeciw, a 7 wstrzymało się od głosu.
Zgodnie z nowymi przepisami, prawo do korzystania z programów socjalnych – w tym 800+ – cudzoziemcy uzyskają jedynie w przypadku legalnego zatrudnienia i posyłania dzieci do polskich szkół. Ustawodawca przewidział jednak wyjątki, m.in. dla osób z niepełnosprawnościami oraz małoletnich obywateli Ukrainy przebywających w rodzinach zastępczych.
Świadczenia będą wypłacane tylko tym, którzy osiągają co najmniej 50% minimalnego wynagrodzenia (w 2025 roku to 2333 zł brutto). Rozwiązanie to ma zapobiegać fikcyjnemu zatrudnieniu.
Za osoby aktywne ekonomicznie uznane zostaną również osoby bezrobotne zarejestrowane w urzędzie pracy, a także ci, którzy pobierają zasiłek dla bezrobotnych, zasiłek macierzyński, świadczenie z tytułu opieki nad dzieckiem, emeryturę lub rentę.
Oddzielnie przewidziano, że zarejestrowani bezrobotni będą mogli otrzymywać świadczenie „800+” przez okres trzech miesięcy, a rodziny z trojgiem lub większą liczbą dzieci – do sześciu miesięcy.
Za weryfikację prawa do świadczeń odpowiadać będzie Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). Co miesiąc instytucja będzie kontrolować aktywność zawodową cudzoziemców, a także sprawdzać w bazie Straży Granicznej, czy dana osoba nie opuściła Polski.
Warunkiem koniecznym do złożenia wniosku o świadczenie będzie numer PESEL, przy którego nadawaniu sprawdzane będzie także zamieszkiwanie dzieci w Polsce.
Jeśli chodzi o usługi medyczne, to obecnie obywatele Ukrainy z ochroną tymczasową w Polsce mają ograniczony dostęp jedynie do określonych programów (np. leczenia uzależnień czy leczenia sanatoryjnego). Nowa ustawa rozszerza listę procedur, które staną się dla nich niedostępne. Wśród nich są m.in. leczenie stomatologiczne, endoprotezoplastyka czy usuwanie zaćmy.
Jednocześnie przyjęte przepisy są łagodniejsze niż propozycja prezydenta. Karol Nawrocki postulował, aby Ukraińcy mogli korzystać z usług medycznych wyłącznie przy legalnym zatrudnieniu i posiadaniu ubezpieczenia zdrowotnego.
Dokument przedłuża również prawo legalnego pobytu obywateli Ukrainy w Polsce do 4 marca 2026 roku.
Nowe zasady wejdą w życie następnego dnia po publikacji w Dzienniku Ustaw. Następnie ustawą zajmie się Senat, a na końcu podpisze ją prezydent Karol Nawrocki.
Przypomnijmy, że niedawno prezydent Polski Karol Nawrocki zawetował zmiany w specustawie o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym. Swoją decyzję uzasadnił tym, że świadczenia 800+ i bezpłatna opieka medyczna powinny przysługiwać wyłącznie Ukraińcom pracującym w Polsce.
fot. prostozmostu.net