Według najnowszego raportu Centrum im. Adama Smitha, wychowanie jednego dziecka od narodzin do osiągnięcia pełnoletności to wydatek rzędu 358 tysięcy złotych. To oznacza, że przeciętna polska rodzina przeznacza na ten cel około 1 659 zł miesięcznie. Przy dwójce dzieci suma ta rośnie do prawie 600 tys. zł.
Choć te dane mogą wydawać się wysokie, autorzy raportu podkreślają, że to wartości uśrednione – rzeczywiste koszty zależą m.in. od miejsca zamieszkania, poziomu zarobków oraz stylu życia danej rodziny.
Wzrost wydatków mimo umiarkowanej inflacji
W porównaniu z ubiegłym rokiem wychowanie dziecka podrożało o około 12 tys. zł. Dla porównania: w 2023 roku koszt ten szacowano na 346 tys. zł, a miesięczne wydatki wynosiły 1 602 zł.
Co ciekawe, choć inflacja w 2024 roku wyniosła 3,6%, wzrost kosztów utrzymania dziecka był nieco niższy – 3,35%, co oznacza, że w ujęciu realnym wydatki pozostały niemal bez zmian. Analitycy ostrzegają jednak, że w przyszłości mogą one rosnąć szybciej – zwłaszcza przez drożejącą edukację i usługi medyczne.
Drugie dziecko „tańsze” niż pierwsze
Raport potwierdza znane zjawisko tzw. efektu skali – im więcej dzieci w rodzinie, tym relatywnie niższy koszt wychowania każdego kolejnego. Drugie dziecko generuje około 83% wydatków w porównaniu do pierwszego, a trzecie – nawet tylko 70%.
Szacuje się, że w wersji minimalistycznej – przy bardzo oszczędnym stylu życia – koszt wychowania jednego dziecka może wynieść nawet „tylko” 200–250 tys. zł. Jednak w przypadku korzystania z prywatnych szkół, korepetycji, zajęć dodatkowych czy prywatnej opieki zdrowotnej – wydatki mogą sięgać nawet pół miliona złotych.
To nie tylko problem rodziców, ale i państwa
Choć polskie rodziny mogą liczyć na takie programy, jak 800+, „Dobry start” czy „Maluch+”, według autorów raportu pomoc ta nie nadąża za rzeczywistymi kosztami. Systemowe niedomagania – np. w edukacji czy opiece zdrowotnej – powodują, że rodzice są zmuszeni sięgać po prywatne rozwiązania, co prowadzi do podwójnych wydatków: płacą i podatki, i z własnej kieszeni.
Eksperci zwracają uwagę, że rosnące koszty utrzymania dzieci mają wpływ nie tylko na sytuację rodzin, ale też na przyszłość całego kraju. Polska zmaga się z niską dzietnością – średnia liczba dzieci przypadająca na jedną kobietę jest niższa niż 2,2, czyli próg niezbędny do utrzymania liczby ludności na stałym poziomie.
Starzejące się społeczeństwo i kurcząca się liczba osób aktywnych zawodowo to poważne wyzwanie dla systemu emerytalnego, gospodarki i jakości życia. Dlatego – jak podkreślają autorzy raportu – inwestowanie w dzieci powinno być traktowane nie jako wyłączna odpowiedzialność rodziców, lecz jako strategiczny priorytet państwa.
Kluczowe jest nie tylko to, ile środków publicznych trafia na wspieranie rodzin, ale jak są one wydawane – liczy się przede wszystkim efektywność i jakość usług, zwłaszcza w obszarach edukacji i ochrony zdrowia.
Oprac. na podst. bankier.pl
fot. pixabay